Domowe szwedzkie klopsiki

Kuchnia szwedzka jest w Polsce stosunkowo mało znana, ale każdy, kto kiedykolwiek był w Szwecji lub w restauracji w znanym szwedzkim sklepie meblowym, miał okazję spróbować szwedzką potrawę narodową köttbullar. Köttbullar to tradycyjne szwedzkie smażone klopsiki, podawane zazwyczaj z dżemem z żurawiny, sosem śmietanowym oraz gotowanymi ziemniakami lub puree. Mój przepis opiera się na starej, tradycyjnej recepturze, którą poznałam w Szwecji, drobne zmiany dotyczą głównie składników – zamiast ziemniaków użyłam makaronu, który podobnie jak ziemniaki również doskonale komponuje się z klopsikami i specjalnym sosem.

Składniki dla 4 osób:

Klopsiki:

• 1 cebula
• 4 łyżki bułki tartej
• 100 ml śmietany
• 1 łyżeczka musztardy
• 1 jajko
• 500 g mieszanego mięsa mielonego 
• sól, pieprz
• 4 łyżki oleju roślinnego
• 2 łyżki masła

Sos:

• 300 ml bulionu wołowego
• 100 ml białego wina
• 1 łyżeczka sosu sojowego
• 1 łyżka żurawiny
• 1 liść laurowy
• 100 ml śmietany
• 1 pojemnik śmietany crème fraîche
• 1,5 łyżeczki mąki ziemniaczanej
• sól, pieprz
• gałka muszkatołowa

Przygotowac w duzej misce mieso mielone. Do innej miski wsypac bulke tarta, wlac smietane i dodac jajko.

Dodac musztarde i drobno starta cebule. Wszystko wymieszac, doprawic sola i pieprzem i dodac do miesa mielonego. Wyrobic  wszystkie skladniki na luzna mase.

Zwilzyc dlonie i uformowac kulki wielkosci orzecha wloskiego. Aby byly tej samej wielkosci najlepiej uzyc lyzki do lodów. Rozgrzac olej roslinny na duzym ogniu i smazyc klopsiki przez 3–4 minuty, az beda zlocistobrazowe ze wszystkich stron. Na koniec dodac kawalek masla do oleju.

Wyjac klopsiki z patelni i trzymac w cieplym piekarniku, aby doszly. Do goracej patelni gdzie smazylismy klopsiki wlac bulion i zagotowac.

Dodac biale wino i sos sojowy, zmniejszyc ogien i dodac smietane.

Nastepnie dodac do sosu lisc laurowy i zurawine. Gotowac na wolnym ogniu przez 2–3 minuty i na koniec dodac cremé fraîche.  Wymieszac make ziemniaczana z odrobina wody lub bulionu i zagescic sos. Doprawic sola, pieprzem i galka muszkatolowa. Wlozyc klopsiki do sosu i gotowac je przez chwile na wolnym ogniu.

W miedzyczasie ugotowac makaron, ulozyc na talerzu, dodac klopsiki i polac sosem. 

Udekorowac zurawina i np. natka pietruszki.

6 DRUKUJ PRZEPIS

Przepis Dnia na Smakerze  06.04.2025  TUTAJ

Drobiowy cordon bleu z warzywnymi frytkami

Cordon bleu to jedno z niewielu dań szwajcarskich znanych na całym świecie. Moja propozycja nieco różni się od oryginału, ponieważ zamiast cielęciny użyłam piersi z kurczaka, poza tym  użyłam również innych składników oprócz klasycznego nadzienia z szynki i sera. Jako dodatek wybrałam domowy dip i frytki warzywne, zrobione nie tylko z ziemniaków, ale także z innych warzyw. Danie nie jest skomplikowane i nie wymaga zbyt wiele czasu.

 

Składniki dla 4 osób:

Frytki:

• 4 duże, woskowe ziemniaki
• 4 kolorowe marchewki
• 2 pasternaki
• 1 łyżeczka papryki w proszku
• 2 łyżki oliwy z oliwek
• 1 łyżka mąki ziemniaczanej
• sól, pieprz

Kurczak cordon bleu:

• 4 piersi z kurczaka
• 4 plasterki gotowanej szynki
• 4 plasterki sera górskiego
• 4 łyżki mąki
• 2 jajka
• 50 g mąki panko
• 50 g bułki tartej
• 1 łyżeczka ziół śródziemnomorskich
• 1 łyżeczka papryki w proszku
• sól, pieprz
• neutralny olej

Alternatywne nadzienia:

• 2 świeże figi
• 0,5 rolki lekko dojrzałego miękkiego sera koziego
• 2 marynowane karczochy
• 50 g sera pleśniowego

Domowy dip:

• 4 ogórki konserwowe
• 0,25 pęczka szczypiorku
• 0,25 pęczka koperku
• 1 jogurt
• 4 łyżki majonezu
• 1 łyżeczka musztardy
• sól, pieprz

Przygotowac frytki. Rozgrzac piekarnik do 220° C (góra/dól). Ziemniaki i warzywa umyc, obrac i pokroic na frytki o grubosci palca. Wlozyc do miski, dodac papryke, sól, pieprz, oliwe z oliwek i make ziemniaczana. Dokladnie wymieszac frytki z przyprawami. Wylozyc blache papierem do pieczenia i rozlozyc na niej frytki. Piec w piekarniku przez ok. 30 minut, az beda chrupiace.

Przygotowac mieso i nadzienie.

Oczyscic piersi kurczaka, usunac sciegna i skóre. Grubsze okazy lekko splaszczyc. Za pomoca dlugiego, ostrego noza zrobic kieszonke w miesie, ale nie przecinac go do konca.

Posolic zewnetrzna i wewnetrzna strone piersi. Szynke i ser górski zlozyc lub pociac na kawalki wielkosci kieszonek i wlozyc je do nich. Scisnac dwie czesci lub spiac wykalaczkami.   

Kto chce moze nadziac mieso innymi skladnikami, np. serem plesniowym i marynowanymi karczochami lub miekkim kozim serem i swiezymi figami. Tutaj fantazja nie zna granic.

Przygotowac panierke. Roztrzepac jajka i dodac do nich odrobine papryki w proszku, ziól sródziemnomorskich, pieprzu i soli. Do oddzielnych misek wsypac make i mieszanke panko z bulka tarta.

Obtoczyc piersi w mace, nastepnie zanurzyc w mieszance jajecznej i na koniec obtoczyc w bulce tartej i lekko ja docisnac.

Smazyc piersi powoli na srednim ogniu az do uzyskania zlotego koloru (ok. 8 minut). Na ostatnie 2 minuty dodac do oliwy odrobine masla. Odsaczyc piersi na papierowym reczniku.

Na koniec przygotowac dip. Ogórki pokroic w drobna kostke. Ziola dokladnie umyc, osuszyc i posiekac. Umiescic przygotowane skladniki w misce, dodac jogurt i majonez a nastepnie wszystko wymieszac. Doprawic dwoma rodzajami musztardy, sola, pieprzem i odrobina wody ogórkowej.

Nalozyc piersi, frytki i dip na talerze i udekorowac listkami pietruszki lub koperkiem wedlug uznania.

  6  DRUKUJ PRZEPIS

Szwedzka zapiekanka ziemniaczana

Janssons frestelse czyli zapiekanka, której nie można się oprzeć (a przynajmniej symboliczny Jansson nie może się jej oprzeć). Ja również, więc często gości ma naszym stole. Jest to proste i szybkie danie, którego sekret tkwi w anchois, najlepiej skandynawskich. Nadają one potrawie charakterystycznego smaku i aromatu. Tradycyjnie podaje się ją z gotowanymi jajkami i wędzonym łososiem w sosie miodowo-musztardowym. 

Składniki na 4 osoby:

Zapiekanka:

• 1 kg ziemniaków woskowych
• 4 cebule
• 1 łyżka masła
• 20 filetów z sardeli skandynawskiej (skandynawskie anchois)
• 800 ml śmietany
• 200 ml mleka
• pieprz, gałka muszkatołowa
• 50 g bułki tartej

Sos miodowo-musztardowy i dodatki:

• 4 łyżki słodkiej musztardy
• 2 łyżki średnio ostrej musztardy
• 1,5 łyżeczki miodu akacjowego
• 1 łyżka posiekanego koperku
• 8 plastrów wędzonego łososia
• 8 jajek
• kilka gałązek koperku

Na poczatek wazna uwaga. Do zapiekanki najlepiej uzyc skandynawskich sardeli. Nie dlatego, ze jest to skandynawska potrawa, tylko dlatego, ze sa one znacznie lagodniejsze niz marynowane, mocno solone filety anchois z kuchni sródziemnomorskiej. Szwedzkie sardele (Appetitsild) można kupic w polskich supermarketach w dziale konserw rybnych albo w internecie:

np. TUTAJ albo TUTAJ

Jeśli uzywamy zwyklych anchois,  nalezy zmniejszyc ich ilosc o polowe, dokladnie umyc filety i pokroic je na male kawalki.

Obrac ziemniaki i pokroic w slupki, cebule przekroic na pól i pokroic w cienkie paski. Rozpuscic maslo w duzym rondlu i podsmazyc cebule na srednim ogniu 3–4 minuty, nastepnie wlac smietane i mleko.

Wyjac filety anchois z solanki i odsaczyc na papierze kuchennym. Pokroic 2 filety na male kawalki i dodac je do garnka z cebula, doprawic galka muszkatolowa i pieprzem. Nastepnie dodac do cebuli pokrojone w slupki ziemniaki, wymieszac, doprowadzic do wrzenia i podgrzewac na srednim ogniu przez 4–5 minut az masa lekko zgestnieje.

Posmarowac maslem sredniej wielkosci naczynie zaroodporne  i posypac bulka tarta. Wlac polowe masy ziemniaczanej i rozlozyc polowe anchois na wierzchu, nastepnie dodac reszte ziemniaków, ulozyc na nich reszte anchois i posypac bulka tarta. Piec przez ok. 45 minut w temp. 180° C (góra/dól).  Ziemniaki powinny byc miekkie, a wierzch chrupiacy. Po upieczeniu odstawic na 10 minut.

W miedzyczasie zrobic sos. Wymieszac musztarde i miód w misce i  dodac drobno posiekany koperek. Jajka gotowac przez 7–8 minut na pólmiekko.

Porcje zapiekanki ulozyc na talerzu, dodac jajko przekrojone na pól i kilka plastrów wedzonego lososia. Polac sosem musztardowym i udekorowac galazkami koperku.

6 DRUKUJ PRZEPIS

Prosty i szybki piernik z musem czekoladowym

Idealne ciasto nie tylko na święta. Prosty i szybki piernik według przepisu mojej babci, wzbogacony czekoladowym ganaszem, tym razem nie w formie polewy, a musu czekoladowego, który nadaje piernikowi dodatkowej lekkości.

Składniki na 10 sztuk:

Piernik:

• 125 g masła
• 125 g cukru
• 125 g syropu z buraków cukrowych
• szczypta soli
• 0,5 opakowania przyprawy do piernika
• 70 ml mleka
• 2 jajka
• 250 g mąki
• 0,5 opakowania proszku do pieczenia
• 0,5 łyżeczki sody oczyszczonej

Krem czekoladowy (ganasz)

• 200 g gorzkiej czekolady
• 200 ml śmietany
• wiórki czekoladowe
• prażone orzechy laskowe

Maslo rozpuscic na srednim ogniu, dodac cukier, syrop z buraków cukrowych, przyprawe piernikowa oraz sól i mieszac trzepaczka, az wszystkie skladniki dobrze sie polacza - wtedy zdjac mieszanine z ognia i dodac zimne mleko a nastepnie wbijac jajka do letniej mieszanki i wszystko dobrze wymieszac.

Do innej miski wsypac make, proszek do pieczenia, sode oczyszczona. Wszystko wymieszac i dodac przygotowana mase piernikowa.

Wszystkie skladniki tak dlugo mieszac, az beda mialy odpowiednia konsystencje. Rozgrzac piekarnik do 175° C (góra/dół). Kwadratowa forme do pieczenia wylozyc papierem do pieczenia (alternatywnie mozna uzyc tortownicy). Wlac ciasto (3-4 cm wysokosci) i wygladzic. Piec na srodkowej szynie przez ok. 30 minut. 

Wczesniej przygotowac ganasz - najlepiej dzien wczesniej.

Posiekac gorzka czekolade. W rondelku podgrzac śmietanke (nie dopuscic do wrzenia!) i zalac nia posiekana czekolade. Odstawic na chwile a nastepnie wymieszac na gladka mase. Pozostawic do ostygniecia w lodówce na co najmniej 3 godziny – najlepiej na cala noc. Ostudzona mase czekoladowa ubic mikserem recznym, az uzyska konsystencje przypominajaca mus.

Upieczony piernik calkowicie ostudzic i schlodzone ciasto pokroic na porcje. Kawalki ulozyc na talerzach, napelnic musem czekoladowym rekaw cukierniczy z końcówka w ksztalcie gwiazdki i wycisnac go na ciasto w ksztalcie fali lub kropek. Udekorowac wiórkami czekolady i prazonymi orzechami laskowymi.

Moje ostanie 3 przepisy doskonale komponuja sie smakowo i wizualnie i sa niekonwencjonalna propozycja na 3-daniowe proste, szybkie, lekkostrawne i smaczne menu swiateczne.

6 DRUKUJ PRZEPIS

Francuskie ciasto z grzybami i dynią

To okrągłe francuskie ciasto przypomina ciasto galette des rois, które przygotowuje się na święto Trzech Króli w północnej części Francji. Tradycyjnie zdobione jest spiralnymi liniami narysowanymi od góry na zewnątrz czubkiem noża i ząbkowaną krawędzią. Jego nadzienie często składa się z kremu ze słodkich migdałów, ale może to być również pikantne ciasto z nadzieniem warzywnym, mięsnym lub serowym. Moje ciasto ma nadzienie dyniowo-grzybowe.

Składniki dla 4 osób:

• 300 g dyni hokkaido
• 600 g dyni piżmowej
• trochę oliwy z oliwek
• 200 g pieczarek albo boczniaków
• 1cebula
• 2 ząbki czosnku
• 50 g szpinaku
• 1 łyżka masła
• 2 łyżki mąki
• 100 ml mleka
• 100 g sera pleśniowego, najlepiej gorgonzola
• 1 łyżeczka świeżego tymianku
• 0,5 łyżeczki startej gałki muszkatołowej
• sól, pieprz
• w razie potrzeby: bułka tarta
• 2 płaty ciasta francuskiego
• 1 jajko
• trochę śmietanki

Najpierw przygotowac dynie - rozgrzac piekarnik do 200° C (góra/dół). Dynie pizmowa oczyscic i zawinac w folie aluminiowa. Hokkaido równiez oczyscic, usunac nasiona i pokroic w gruba kostke razem ze skórka. Kostki dyni ulozyc na blasze do pieczenia, skropic oliwa i doprawic sola i pieprzem. Dodac zawinieta dynie pizmowa i piec obie w piekarniku. Wyjac kostki hokkaido z piekarnika po około 20-25 minutach. Powinny byc lekko zarumienione i miekkie. Przygotowanie dyni pizmowej zajmuje ok. 45 minut. Powinna byc równiez miekka. Upieczone dynie ostudzic.

Oczyscic i pokroic grzyby. Obrac czosnek i cebule i pokroic w drobna kostke, szpinak umyc i osuszyc. Na patelni rozgrzac masło i smazyc na nim cebule i czosnek, az beda przezroczyste. Dodac grzyby i smazyc na srednim ogniu, az plyn odparuje. Nastepnie oprószyc maka, wymieszac i wlac mleko. Calosc krótko zagotowac i mieszac, az masa zgestnieje.

Dodac kostki dyni hokkaido i szpinak. Calosc wymieszac i doprawic tymiankiem, galka muszkatolowa, sola i pieprzem.

Na koniec dodac ser plesniowy. Jesli nadzienie bedzie zbyt mokre, dodac troche bulki tartej.

Srednia miske (srednica ok. 20 cm) wylozyc folia spozywcza. Dynię pizmowa pokroic w cienkie plasterki i wylozyc nimi miske. Rozlozyc plasterki tak, aby utworzyly zamknieta powierzchnie. Dodac nadzienie, wygładzic powierzchnie i wstawic do lodówki az dobrze ostygnie.

Pierwszy plat ciasta francuskiego ulozyc na blaszce wylozonej papierem do pieczenia. Wyciac kolo o srednicy ok. 25 cm. Ulozyc na nim miske ze stezonym nadzieniem pozostawiajac ok. 2 cm wolnego brzegu, nastepnie szybko usunac miske i folie spozywcza. Z drugiego plata ciasta wyciac nieco wieksze kolo (ok. 27 cm) i przykryc nim nadzienie.

Brzegi posmarowac odrobina zóltka i docisnac je widelcem lub palcami. Mieszanka reszty jajka i odrobiny smietany posmarowac powierzchnie kopuly i za pomocą ostrego noza ostroznie wyrzezbic wzory od srodka do krawedzi, nie przecinajac ciasta. Na koniec zrobic maly otwór w srodku, aby para z nadzienia miala ujscie, a ciasto nie peklo podczas pieczenia.

Piec w piekarniku nagrzanym do 175° C (góra/dól) na najnizszej pólce przez 30-40 minut, az ciasto bedzie zlociste. Lekko ostudzone ciasto pokroic na kawalki i podac z zielona salata lub sosem ziolowym. Zamiast dyni mozemy uzyc do ciasta batatów lub pieczonego pasternaka.

6 DRUKUJ PRZEPIS

Zupa z topinamburu i ziemniaków z grzankami truflowymi

Topinambur nadaje tej kremowej zupie lekko słodkiego, orzechowego smaku, pod warunkiem, że użyjemy do niej specjalnie przygotowanego domowego bulionu. który stanowi idealną bazę dla aromatu świeżych plasterków trufli i chrupiących grzanek. Mimo wysokiej ceny polecam użyć świeżych trufli – nawet minimalna ilość (około 7g ) wystarczy, aby nadać zupie wyjątkowego smaku i aromatu.

Składniki na 6 osób:

Domowy bulion warzywny:

• 3 marchewki
• 2 cebule
• 1 łodyga pora
• 3 łodygi selera naciowego
• 1 korzeń pietruszki
• 0,25 główki selera
• 1 pasternak
• garść pieczarek
• pęczek pietruszki
• 2 liście laurowe
• 5 ziaren czarnego pieprzu
• 1 gwiazdka anyżu
• 2,5 l wody
• 1 łyżeczka soli

Zupa z topinamburu i ziemniaków:

• 600 g topinamburu
• 200 g ziemniaków
• 1 łyżka oliwy z oliwek
• 1 cebula
• 1 ząbek czosnku
• 1,5 l domowego bulionu warzywnego
• 200 ml śmietany
• 1 kropla soku z cytryny
• sól, pieprz

Truflowe grzanki:

• 0,5 opakowania białego chleba lub tostów
• 3 łyżki masła
• szczypta płatków soli morskiej
• 2 łyżki oliwy truflowej
• 7 g świeżej czarnej trufli zimowej lub prażonych orzechów włoskich
• kilka igieł rozmarynu lub listków tymianku

Warzywa dokładnie oczyscic i pokroic w grubsza kostke, uzyc takze lupin cebuli. Przygotowane skladniki wraz z przyprawami wlozyc do duzego garnka i zalac zimna woda. Calosc zagotowac, po czym zmniejszyc ogien i gotowac bulion na wolnym ogniu przez co najmniej godzine albo dluzej a nastepnie przecedzic.

Obrac topinambur i ziemniaki i pokroic je w kostke tej samej wielkosci, cebule i czosnek pokroic w drobna kostke. W duzym garnku rozgrzac oliwe z oliwek i najpierw krótko podsmazyc ziemniaki i topinambur, a nastepnie dodac cebule i czosnek i lekko podsmazyc.

Wlac bulion do ziemniaków i gotowac na srednim ogniu przez 20-25 minut, az warzywa beda miekkie. Zupe zmiksowac, ponownie podgrzac, dodac smietane, doprawic sola, pieprzem i sokiem z cytryny.

Biale pieczywo pokroic w drobna kostke i smazyc na masle na srednim ogniu do uzyskania zlotego koloru. Na koniec doprawic  odrobina platków soli i wlac oliwe truflowa. Grzanki przelozyc na sito i poczekac, az odciekna.

Zupe udekorowac grzankami,  posypac iglami rozmarynu, listkami tymianku lub posiekana natka pietruszki. Opcjonalnie udekorowac kilkoma plasterkami startej trufli zimowej lub prazonymi posiekanymi orzechami wloskimi i skropic odrobina oliwy truflowej.

6 DRUKUJ PRZEPIS

Przepis Dnia na Smakerze  06.01.2025  TUTAJ