13 grudnia 2025

Japonskie kulinaria

 

Pobyt w Japonii w listopadzie byl niezwykla przygoda. Po 30 latach znalezlismy sie ponownie w tym niezwyklym kraju i wrócilismy jak zwykle z wieloma wrazeniami, równiez kulinarnymi. To co najbardziej lubie, to mozliwosc obserwowania przyrzadzania potraw. Dla mnie to okazja do poznania nie tylko wielu przepisów, ale i wielu tricków doskonalych kucharzy. Unikalismy miejsc gdzie jedza turysci, aby poznac prawdziwa japonska kuchnie i przywiozlam ze soba wiele inspiracji, ale i tez mialam okazje jesc rzeczy, których zapewne nigdy nie przyrzadze ani nawet nie spotkam w amerykanskich czy europejskich restauracjach.


Sushi

Japonska kuchnia to nie tylko sushi, ale jest to bez watpienia pierwsza rzecz, która nam sie kojarzy z japonska kuchnia. Wypróbowalismy restauracje róznych kategorii i musze przyznac, ze bez wzgledu na to, czy byla to droga, duza restauracja czy miejsce, gdzie spozywa sie sushi na stojaco - wszedzie bylo to niezwykle kulinarne doswiadczenie. Obserwowalam pilnie sposoby przyrzadzania, ale mysle, ze nigdy nie zdecyduje sie robic sushi w domu, z wielu wzgledów m.in dlatego, ze nawet doskonale skladniki nie wystarcza, aby sushi mialo taki smak jak w Japonii. Jadlam sushi w renomowanych japonskich restauracjach w Hamburgu, gdzie mozna zawsze kupic swieze ryby, jadlam w wielu miejscach w USA, ale róznica jest jednak kolosalna.



 




Yakiniku

Restauracje yakiniku wywodzą się z koreanskich restauracji w Osace i Tokio. Surowe skladniki - zazwyczaj wolowina lub podroby, ale takze warzywa - pojedynczo lub jako zestaw, sa serwowane przy stole a nastepnie grillowane na grillu, który jest zintegrowany ze stolem. Przed spozyciem grillowane jedzenie jest maczane w sosach. Sosy te zazwyczaj skladaja sie z mieszanki sosu sojowego, sake, mirinu, cukru, czosnku, soku owocowego i nasion sezamu. Koreanskie dodatki takich dan to np. kimchi, namul (jadalne ziola, trawy lub liscie)  lub bibimbap - danie przygotowywane z ryzu i różnych warzyw, wolowiny lub tofu, surowego lub smazonego jajka i gochujang (pasty chili).

Popularne odmiany yakiniku:

z baraniny:

  • Jingisukan - grillowana baranina

z wołowiny:

  • Rōsu – kawalki poledwicy
  • Karubi lub Baraniku – krótkie zeberka
  • Harami – delikatne mieso z przepony
  • Tan – ozorek wolowy, zazwyczaj podawany z posiekana dymka, sola i sokiem z cytryny
  • Misuji – delikatna lopatka

z wieprzowiny:

  • Butabara – boczek wieprzowy
  • P-toro lub Tontoro – tluste mieso z policzka i szyi

z podrobów:

  • Rebā – watroba wolowa
  • Hatsu – serce
  • Tēru – ogon wolowy z koscia
  • Mino lub Hachinosu – flaki wolowe
  • Gatsu – zoladek wieprzowy

miesa z kurczaka

z owoców morza – kalmary, malze, krewetki

z warzyw – papryka, marchew, grzyby shiitake i inne, cebula, kapusta, bakłazany, kielki fasoli, czosnek i dynia





Wagyu

Wolowina wagyu (szczególnie Kobe wagyu) jest przez wszystkich oceniana jako najsmaczniejsze mieso na swiecie, odpowiednia do tej opinii jest tez jej cena. Japonskie wagyu rózni sie smakiem np. od niemieckiego i jest przyrzadzane na rózne sposoby, wiec staralismy sie je wszystkie poznac poczawszy od steków w restauracjach, poprzez grillowana wolowine i rózne tradycyjne japonskie potrawy z wolowina, jak równiez cos w rodzaju szaszlyków, czy pysznych kanapek.





Kuchnia japonska

Nie mozna opisac japonskiej kuchni w kilku zdaniach, wiec wybralam kilka przypadkowych zdjec pokazujacych jej róznorodnosc. Ostatnie dwa zdjecia pokazuja, co nam serwowano w naszym pokoju w tradycyjnym japonskim hotelu (ryokan) na pólwyspie Izu (stad te europejskie elementy np. croissants na sniadanie)
















Restauracje wegetarianskie i weganskie

Jest ich duzo w Tokio i oferuja niezwykle smaczne dania, wzorujace sie na tradycyjnej japonskiej kuchni.

Rāmen

Jedna z odmian rāmen (tonkotsu-rāmen) jest uwazana za najpopularniejsza zupe na swiecie. Pomijajac Azje, gdzie rāmen nalezy praktycznie do kazdego posilku, mozna ja spotkac na wszystkich kontynentach, a w Europie i w USA cieszy sie najwieksza popularnoscia. Staralismy sie jesc codziennie inna zupe, ale aby je wszystkie poznac, pewnie musielibysmy zostac tam na kilka lat.




Fast food

Fast food istnieje tez oczywiscie w Japonii, ale czasami ten rodzaj posilków nie jest tym, co nam sie kojarzy z asortymentem znanych sieci, choc nie trudno sie domyslic, co serwuje np. Shogun Burger :) Istnieja tez zupy w torebkach czy gotowe kanapki w sklepach, ale ogólnie wszystko wydaje sie zdrowsze, gdyz ilosc swiezych i niezbyt przerobionych skladników przewyzsza ilosc chemii i niezdrowych skladników.




Kura Sushi

Nie ominelismy tez najpopularniejszej sieci Kaiten-Zushi (sushi na tasmie obrotowej). Sposób podawania dan na tasmie jest znany na calym swiecie, jednak Kura Sushi jest nie tylko calkowicie zautomatyzowanym systemem, ale posiada dodatkowe elementy, które sprawiaja, ze jest to miejsce dla calej rodziny, która oprócz spozycia posilku chce równiez spedzic czas na zabawie. W tej sieci system naliczania oplat nie polega na róznych kolorach talerzyków, tylko na jednolitej cenie kazdego talerza; zamawianie odbywa się przez ekrany dotykowe – restauracja oferuje nie tylko sushi, ale i inne japonskie dania (ramen, tempura, desery, frytki) Dodatkowa atrakcja sa darmowe upominki, które goscie otrzymuja za okreslona liczbe oddanych pustych talerzyków. Przy stolikach dostepne sa równiez dystrybutory goracej wody do zielonej herbaty, proszek matcha, saszetki z sosem sojowym, imbirem i wasabi a takze sztucce i paleczki. Widzielsmy tam ludzi, którzy sa tam niewatpliwie stalymi goscmi, my mamy inne preferencje, ale z pewnoscia jest to miejsce, które warto choc raz w zyciu zobaczyc, tym bardziej, ze mimo niskich cen, jedzenie jest tam naprawde smaczne i nie posiada zadnych sztucznych dodatków.





Japońskie nalesniki sufletowe

Slodycze i desery to osobny temat kuchni japonskieiej, a wyjątkowo wysokie, lekkie i puszyste niczym suflet nalesniki sa japonskim wynalazkiem. Mimo iz wielokrotnie obserwowalam caly proces przygotowania tych nalesników, nie udalo mi sie odkryc tajemnic uzyskania tego pozadanego, wysokiego ksztaltu. Wydaje mi sie, ze jedna z nich jest uzycie proszku do pieczenia z kamieniem winnym. Gotowe nalesniki sufletowe podawane sa z cukrem pudrem i syropem,  ze świeżymi owocami, nutella albo innym kremem orzechowym.




Inne popularne desery

Jest ich w Japonii niezliczona ilosc, istnieja tu ciastka i wypieki znane na calym swiecie, ale i inne slodkie desery jak np. slodkie kanapki o róznych smakach, m.in smaku kremu brûlée. Crème brûlée jako deser jest tu niezwykle popularny, jednak potocznie nazywaja go puddingiem, co poczatkowo prowadzilo przy naszych zamówieniach do nieporozumien, gdyz slyszac slowo „budyn“ rezygnowalismy z takiego deseru az do momentu, gdy sie okazalo, o co naprawde chodzi. Crème brûlée mozna w Japonii kupic nawet w kazdym sklepie, ale nigdy sie na to nie zdecydowalismy.





Kawa i herbata

Jesli chodzi o tradycyjne japonskie napoje, kazdy prawdopodobnie zna zielona herbate, matche i sake, czyli japonskie wino ryzowe. Kawa równiez cieszy sie ogromna popularnoscia i na terenie Japonii funkcjonuje wiele kawiarni, od tradycyjnych kissaten po nowoczesne kawiarnie trzeciej fali i wszechobecne automaty do sprzedazy. Japonia wprowadzila swoje wlasne innowacje kawowe, takie jak mrozona kawa rozpuszczalna i cold brew w stylu Kioto. Kawa wpisala sie w japonska kulture i jest przysmakiem na co dzien i na specjalne okazje i nikogo nie dziwi w kraju z wieloma tradycjami, gdy sie ja pije nawet na ulicy, tak jak to juz jest przyjete na calym swiecie. Na szczescie dla mnie, gdyz nigdy nie pije kawy, do najpopularniejszych napojów w Japonii nalezy jednak zielona herbata, a szczególnie znana jest matcha, wytwarzana z drobno zmielonych lisci herbaty tencha, uprawianej w cieniu. Inne znane japonskie zielone herbaty to genmaicha (z prazonym brazowym ryzem), hojicha (prazona zielona herbata) i gyokuro (najwyzszej jakosci japonska zielona herbata, charakteryzujaca sie wyjatkowo delikatnym, slodkim smakiem z intensywna nuta umami i brakiem goryczy, dzieki specjalnej uprawie polegajacej na zacienianiu krzewów na ok. 3 tygodnie przed zbiorem)





Smoothie

Nie jest to moze istotny aspekt kuchni japonskiej, ale nie ukrywam , ze duza przyjemnoscia byly dla mnie te momenty, gdy wybieralam sobie w dowolnym sklepie z duzego asortymentu skladników codziennie inne, ale zawsze jakies moje ulubione i moglam sobie zblendowac smoothie, tak samo swieze jak w specjalnym barze.





ごちそうさまでした / Go-chisō-sama deshita / Dziękuję za posiłek :)

Dla zainteresowanych zdazylam wstawic 3 krótkie fotograficzne relacje z Japonii:

Za kulisami. Tokio 2025  TUTAJ
Wypad na pólwysep Izu  TUTAJ
Dekoracje swiateczne w Tokio  TUTAJ

... jak równiez krótka kulinarna fotorelacja TUTAJ

8 komentarzy:

  1. Piękna i jakże pyszna relacja! 😍 Kuchnia azjatycka jest wyjątkowa. Jedno danie potrafi dostarczyć niesamowitej gry smaków - od słodkiego po ostre i kwaskowate, a do tego pięknie wygląda. Podróże cieszą tym bardziej, kiedy możemy spróbować tych wszystkich pyszności 🥰. Serdecznie pozdrawiam! 🤗🧡

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. choc Azja nie nalezy do moich turystycznych faworytów, jej kuchnie uwielbiam, bo zdaje sie miec same zalety i kiedy widze, jaki wiek osiagaja ludzie wierni tej tradycyjnej kuchi, potwierdza to tylko moje przekonanie. Zadziwiajaca jest mala ilosc przypraw (podobnie jak np. w Hiszpanii) - wlasciwie najczesciej tylko sól i pieprz (nie liczac oczywiscie sosów) ale to wlasnie sprawia, ze kazda potrawa ma swój wlasny, niepowtarzalny smak, mimo iz z pozoru wszystkie sa do siebie podobne. Zaklada to oczywiscie uzycie najlepszych skladników - i tu ciagle mi bylo trudno przyzwyczaic sie do faktu, ze nawet sprzedawcy uliczni oferuja dania z wolowiny wagyu, która jest nie tylko wielkim rarytasem, ale i w Europie niezwykle drogim i prawie ekskluzywnym miesem, nawet jesli np. w Niemczech jest juz ok. 200 hodowców tych zwierzat.

      Usuń
    2. Zdrowa i dobrze zbilansowana dieta zapewnia im długie życie. W Europie jesteśmy coraz bardziej świadomi swoich wyborów żywieniowych, ale przed nami jeszcze długa droga. Tam stawia się na jakość produktów, szczególnie ryb i mięsa. U nas trzeba zdecydowane więcej zapłacić za dobrą wołowinę lub rybę.

      Usuń
  2. Marylko, ten artykuł jest wspaniały! Przeczytałam z zapartym tchem i zapisałam sobie wiele informacji. Szkoda, że nie jesteś korespondentką w naszej lokalnej gazecie, bo jeszcze nigdy nie było tam tak ciekawego tekstu o nieznanej de facto u nas kuchni. Cieszę się, że ten pobyt był taki niezwykły pod każdym względem :-)

    OdpowiedzUsuń
  3. Kochana Marylko, życzę Wam jak najlepszego i spokojnego świętowania, w zdrowiu i radości!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Kochana Marzyniu, odpowiadam z opóznieniem, gdyz zajeta spontaniczna zmiana przygotowan do swiat, nie zdazylam zrobic wielu innych waznych rzeczy.
      Mam jednak nadzieje, ze wiesz, ze ja zawsze zycze Ci wszystkiego najlepszego i najpiekniejszego i mam nadzieje, ze takie tez byly Wasze swieta.
      Na wszelki wypadek zycze Tobie i calej Twojej rodzinie szczesliwego i dobrego Nowego Roku.

      Poniewaz nasz syn wykorzystal swoje ostatnie dni urlopu na swieto Dziekczynienia, które tutaj jest prawdziwym rodzinnym swietem i trwa dluzej niz (jeden!) dzien Bozego Narodzenia, wiedzielismy, ze nie uda mu sie juz przyleciec znowu w grudniu. W ostatniej chwili okazalo sie jednak, ze jakos to zorganizowal i postanowilismy urzadzic swieta w Montanie, gdzie udalo nam sie jeszcze wynajac piekna romantyczna chatke w górach, gdzie snieg jest gwarantowany. Wymagalo to sporego logicznego trudu, ale kiedy dojechalismy z lotniska do "naszego" domku, nasze "dzieci" juz tam na nas czekaly, gdyz okazalo sie, ze szybciej dolecieli z Hamburga niz my z NY :))
      Bylo wiec poczatkowo troche zamieszania, ale wszystko bylo cudowne i spedzielismy niezwykle romantyczne ale i aktywne, piekne i prawie tygodniowe swieta :))

      Co do Twojego poprzedniego komentarza, na który nie zdazylam wczesniej odpowiedziec, nie widze zadnego problemu - moge zostac korespondenten zagranicznym Waszej lokalnej gazety, nawet by pasowalo, jesli mialabym pisac o nieznanych kuchniach :))

      Moc uscisków i jeszcze raz szczesliwego Nowego Roku!

      Usuń
  4. Kochana, święta były cu-dow-ne, bo z obojgiem dzieci i roztomiłym zięciem, w spokoju i zdrowiu. Cieszę się, że i Wam miło upłynęły (chatka w Montanie brzmi wręcz bajecznie...). A nowy rok też zamierzam mieć dobry, bo wiem, że będą lepsze i gorsze dni, ale sam proces życia jest dla mnie tak wspaniały, że nie ma się co przejmować tym, na co mieć wpływu nie mogę :-D
    Ucieszyłam się bardzo, że moglibyśmy coś opublikować z Twoich bogatych doświadczeń; zapytam redaktorki naczelnej, jak to mogłoby wyglądać ze strony formalnej (prawa autorskie itd.). To lokalny miesięcznik, ma mały nakład (500 egzemplarzy), no i jest prowadzony społecznie, niestety nie ma honorariów za teksty :-( .
    Mój adres mailowy to: bramasole@interia.pl
    Buziaki serdeczne!

    OdpowiedzUsuń